Srianadh

Chomh luath agus a dúirt Brian Cowen, ‘try and rein her in now and again’ le hEamon Gilmore, bhí a fhios agam go mbeadh an ráiteas sin le feiceáil agam sna meáin, arís, agus arís eile.

Ar dhírigh Brian Cowen a ghearrchaint i dtreo Joan Burton cionn is gur bean í? Níl a fhios agam. Ní hé sin an smaoineamh a rith liom féin, caithfidh mé a admháil. Ach, tharraing an focal sin ‘rein’ m’aird, chomh luath agus a chuala mé é ag teacht as béal Bhrian Cowen.

An bhfuil a fhios agaibh céard é féin, a léitheoirí, ach is dóigh liom go bhfuil baint nach beag ag an bhfocal sin le fadhbanna na tíre seo. Thar na blianta, tá sé cloiste againn go raibh a fhios aige seo, nó aige siúd, go raibh seo nó siúd ag tarlú, ach ní dúirt aon duine a dhath. Ní dúirt aon duine ‘Stop! Níl sé seo ceart!’

Bhí srian curtha orthu ag eaglais, nó ag stát, nó ag páirtí, nó ag comhlachtaí, nó ag comhghleacaithe; srian curtha orthu le rialacha neamhscríofa dothuigthe, shilfeá.

Tá sé fós ag tarlú, mar is léir ó fhocail Bhrian Cowen. Tá an fhuip ag fuipeáil. Tá an srian ag srianadh. Sin ár bhfadhb sa tír seo.

Cá bhfaighidh muid rialtas nua nach mbeidh srian curtha ar an bhfírinne, ná fuip ag fuipeáil?
.

In Ainm an Athar

Bhí mé ag éisteacht le clár ar an raidió an tseachtain seo caite, agus chuala mé an láithreoir ag labhairt le mná a tógadh sa chéad leath den fhichiú haois. Bhí grá agus pósadh faoi chaibidil acu ar feadh scaithimh.

‘Níl a fhios agam an raibh grá ar bith ann an uair sin…’ arsa foirfeach amháin acu, ‘…bhí tú ag iarraidh bheith pósta agus saol maith a bheith agat….’

Luaigh sí go raibh baint nach beag ag an sagart leis an scéal, go raibh faitíos orthu roimh an sagart; ‘peaca marfach’ a bheadh sa phóg féin, ba dhóigh léi, mura mbeadh tú pósta agus tú páirteach ina leithéid de ghníomh, abair.

Ní ba dheireanaí sa tseachtain, chuala mé scéal faoi bhean, ón aois chéanna, a náiríodh go poiblí ón phuilpid, nuair a saolaíodh páiste di, gan í pósta ar chor ar bith. Cé gur mhian léi, agus lena muintir, an leanbh a choinneáil, níor thug an sagart cead di é sin a dhéanamh.

Arís eile, an tseachtain seo, chuala mé sagart ag tagairt den chúigear a baisteadh ina pharóiste le deireanaí, gan fáinne le feiceáil in aon áit, ‘sadly’, mar a dúirt sé féin.

Cé go raibh sagart lárnach, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile, sna scéalta a chuala mé le seachtain anuas, níor chuala mé ainm athar luaite i gceann ar bith acu.

Meas tú, a léitheoir, an bhfuil sochaí na linne seo fós ag íoc go daor as an neamhaird sin?
.

An Córán

‘Is iomaí seod sa domhan atá,
álainn, luachmhar, uasal, breá…’

Tá cúpla leabhar síniúchán agam, agus is as ceann acu sin a fuair mé an rann thuas, ar maidin.

Tá sé blianta blianta fada ó shin ó thosaigh mé ag bailiú na síniúchán iontu, a léitheoirí, le cairde, gaolta, agus daoine ar m’aithne ag scríobh teachtaireachtaí de shaghas éigin ar na leathanaigh, leathanaigh atá ag titim as a chéile anois; meirg ar na leathanaigh, ach chan ar na teachtaireachtaí, an dtuigeann sibh.

Ar ndóigh, níl i bhformhór de na teachtaireachtaí ach seafóid shoineanta, a leithéidí ‘did you ever see or ever pass, Áine sitting on an ass…’, cé go bhfuil cinn ann, fearacht an rainn thuas, a scríobh daoine muinteartha liom, daoine atá anois imithe ar shlí na fírinne, agus is aoibhinn liom go bhfuil scríbhinn leo fós i mo sheilbh agam.

Go deimhin, tá rainn eile ann, cinn a scríobh daoine saolta, ar dhaoine muinteartha liom iad, cinn le teachtaireacht shaolta iontu domsa, cinn fearacht ‘Speak gently. It is better far to rule by love than fear…’, mar shampla.

Is minic a tharraingím na leabhair shíniúchán chugam, go háirithe ar laethanta uaigneacha, abair, na laethanta sin nuair a theastaíonn tacaíocht de shaghas éigin uaim, abair. Léim na focail ó m’athair, na focail ó mo sheanmháthair, na focail ó mo shean-aintíní, agus cuimlím mo mhéara ar an áit inar shínigh siad a n-ainmneacha, mar a bheadh ceangal grá á dhéanamh agam leo arís.

Dá dtarlódh a dhath de na leabhair sin, bheinn buartha amach is amach. Is cuma céard atá scríofa iontu nach mbaineann le haon duine eile, is liomsa iad. Baineann na focail liomsa, agus le mo shinsir, le m'amsa a caitheadh, mar a déarfá. Bídís seafóideach nó bídís ciallmhar, tá teachtaireacht, agus tacaíocht, le fáil agamsa uathu.

Mar sin, ní dóigh liom go mbeadh sé de cheart ag aon duine iad a dhó orm, abair, fiú dá mbeadh fonn ar dhuine a leithéid a dhéanamh.
.

Aifreann Amuigh Faoin Aer

Arú inné, chaith mé cuid mhór den lá in Inis Treabhair, oileán beag amach ó chósta Eanach Mheáin, an áit inar rugadh agus inar tógadh mé féin.

Ní raibh mé riamh in Inis Treabhair, oileán a luíonn i gCuan Chill Chiaráin, ar an taobh ó thuaidh de Cheantar na nOileán, agus bhí áthas orm gur éirigh liom bheith anseo sa bhaile in am don ócáid bhliantúil ann, Aifreann Inis Treabhair.

Grúpa againn ag fanacht ar Chéibh Eanach Mheáin. Bhí trí churrach ag dul isteach is amach go hInis Treabhair, ár dtabhairt chuig an oileán, grúpa i ndiaidh grúpa, go dtí go raibh timpeall 100 againn istigh ann.

Currach ar an mbealach go hInis Treabhair le grúpa amháin, agus an churrach eile ar an mbealach isteach ón oileán, iad ag teacht ar ais le grúpa eile a fháil.

Grúpa ag teacht i dtír ar an gCaladh ó Dheas in Inis Treabhair. Nuair a bhí chuile dhuine bailithe le chéile ar an gcéibh ansin, shiúlamar linn chuig suíomh an Aifrinn, Caladh na Sliogán.

An altóir ar an gcéibh. Tá an sagart as Leitir Móir, Mícheál Ó Braonáin, á fheistiú féin sa chúlra.

An Chomaoineach Naofa á ghlacadh ag an Aifreann. Sa chúlra, ar chlé, tá an seanscoil náisiúnta, an scoil inar theagasc Bríd Bn. Uí Chonghaile, bean a chaith blianta fada ar an oileán, agus a bhásaigh an mhí seo caite.

Muid ag filleadh abhaile. Lá spioradálta álainn caite agam i gcomhluadar mo dhreama féin.

.

Stát na bhFataí Goirte

Is maith liom fataí. Is maith liom iad, is cuma iad bruite nó friochta. Ach is fearr liom iad bruite brúite.

Ní maith liom salann. Ní maith liom é, is cuma é mín nó garbh. Agus is fearr liom m’fhataí bruite brúite gan salann.

Mar sin féin, thar na blianta, thug mé faoi deara nach féidir liom fataí bruite brúite a ithe in aon bhialann, ná i go leor tithe eile seachas i mo theach féin, mar go bhfuil sé de nós ag daoine salann a chur, de dheoin nó d’ainneoin, isteach sna fataí bruite, sula mbrúnn siad iad.

An bhfeiceann sibh an fhadhb atá agam leis sin, a léitheoirí?

Sea. Tá an ceart agat, a chara na bhfataí goirte. Tá sé de cheart ag an duine atá ina theach féin a rogha rud a dhéanamh leis na fataí. Mura dtaitníonn an modh cócarála liom, ní gá dom dinnéar a ithe sa teach sin.

Ach, céard faoi na bialanna sin?

Abair, mar shampla, nach bhfuil ann ach bialann amháin i mo bhaile, agus é mar thraidisiún sa bhialann sin salann a chur sna fataí bruite brúite; níl aon rogha eile agam, de réir dlíthe na tíre, abair, ach freastal ar an mbialann sin chuile lá.

Nó, b’fhéidir nach féidir liom dhul in aon áit eile ach chuig an mbialann sin, abair, má bhuaileann ocras tobann mé, agus gan fáil agam ar fhataí i mo theach féin.

Cá bhfágann sé sin mo leithéidse, nach bhfuil tugtha don salann ar chor ar bith, ach duine lena dtaitníonn an fata álainn nádúrtha?
.

LGBT agus Cearta Daonna

Bhí áthas orm inné nuair a chuala mé gur éirigh, faoi dheireadh, le Lydia Foy aitheantas dlíthiúil mar bhean a fháil sa tír seo. Bhí sé thar am. Tá sí ag fanacht leis an gcinneadh sin le trí bliana déag, an bhean bhocht.

Is iomaí uair a bhí fonn uirthi éirigh as a dianiarrachtaí ach, dar léi, ‘the prize of legal recognition and the responsibility of fighting for rights of the transgender community kept her focused.’ Nár laga a Cé í, agus go gcuire rialtas na tíre seo reachtaíocht i bhfeidhm, go luath, a thabharfaidh deis dí a cearta daonna a chomhlíonadh, agus a hainm a fheiceáil, mar bhean, ar a teastas breithe, mar is cóir.

Is fearr go mall ná go brách, a deirtear, agus feicim go bhfuil An Bille Um Páirtnéireacht Shibhialta ag bogadh céim eile ar aghaidh, mar is cóir. Mar sin féin, tá lucht na heaglaise sa tír seo fós ag labhairt amach ina choinne.

Tá siad breá sásta, shílfeá, a ladar a chur in obair an rialtais, mar a rinne siad go minic cheana, iad ag impí anois ar bhaill an Oireachtais ‘to allow for greater recognition of the proper autonomy of churches and the right to social and civil freedom in religious matters.’ An bhfuil cearta daonna baill an LGB sa tír seo luaite acu sa méid sin, meas tú?

Labhraíonn siad ar ‘social order’ agus ar ‘the right of individuals to the free exercise of conscience’ amhail is dá mba i bhfocail an ‘Gospel’ amháin atá an ‘moral order’ le fáil. Tá sé feicthe againn, thar na blianta, cén toradh a bhíonn le focail na leabhair éagsúla sin, agus ní dóigh liom go raibh ‘free exercise of conscience’ ceadaithe do chuile dhuine, a léitheoirí. Agus an gá trácht a dhéanamh ar ‘moral order’ na tíre seo thar na blianta, am a mbíodh ár ‘morals’ faoi chúram agus greim docht na heaglaise?

Tá cearta lucht an LGBT i mBostún á gcosaint le 40 bliain anuas, ach fós, dar le Arline Isaacson, ceannaire an Massachusetts Gay and Lesbian Political Caucus, ‘we are not quite there yet.’ Má éisteann tú leis an mbean a ghlaoigh isteach ag deireadh an chláir seo ar Radio Boston an tseachtain seo caite, cheapfá nach leor fiú 40 bliain le cearta daonna baill an LGBT a mhúnlú in aigne daoine le ‘morals’ dá gcuid féin acu.

Ar an gclár céanna sin, labhair mo dheartháir, Pierce, fear atá ag obair ar mhaithe le cearta an LGBT i mBostún ó 2003, agus atá ina bhall de bhord stiúrtha an Boston Pride. Dar leis, ‘there is so much to do…there is so much going on around the world…we have to keep working on it…’. Is léir, ón méid atá fós á rá ag an eaglais anseo, gur ionann an scéal sa tír seo.

Go n-éirí linn cearta phobal an LGBT a chosaint agus a thabhairt chun cinn, thall agus abhus.
.

Réamhordú?

Seans ar bith a fhaighim, caithim am ag labhairt le seandaoine.

Mo chuimhne, níl dúil agam san fhocal sin ‘seandaoine’. B’fhearr liom, mura miste libh, a léitheoirí, rud éigin fearacht ‘bean shaolach’ a úsáid. Feictear dom gur deise i bhfad an léargas a thugann an focal ‘ saolach’ dúinn ar an té le heolas a dtaithí ar an saol acu le roinnt linn.

Cibé scéal é, bhí mé ag caint le bean le déanaí, bean le ceithre scór bliain, ar a laghad, caite aicí ar an saol seo. Tharla sé gur luaigh mé léi gur thug mé faoi deara go raibh, timpeall na háite seo ar aon nós, go leor buachaillí á mbreith na laethanta seo, seachas leanaí baineanna, an dtuigeann sibh.

‘Must be a war coming,’ arsa mo chara saolach.

Láithreach bonn, ghéaraigh mo chluasa a n-éisteacht, agus d’fhiafraigh mé, ‘Why do you say that?’

‘More boys than girls are born before a war…’ arsa sí, ‘…to replace the boys that are lost during the war.’

‘You think that Nature knows about wars in advance?’ a d’fhiafraigh mé féin.

‘Well, our Lord probably does.’ a d’fhreagair sí.

Agus, sin agaibh é arís, a léitheoirí. Níl a fhios aici cén bunús atá leis an scéal, ná cé chomh fíor is atá sé, ach amháin gur chuala sí é ráite go minic agus í ag fás aníos.

Seo alt nó dhó nó trí daoibh, agus fágfaidh mé fúibh féin é céard a chreideann sibh - an míthuairim, míthuiscint nó míthuar a chuala mé ó mo chara saolach?
.

Corn an Domhain

Cuirfear tús le Corn an Domhain inniu, agus tá súil agam go mbainfidh sibh sult as, a léitheoirí.

Ó am go chéile, beidh mé féin ag breathnú ar chluiche nó dhó, cé nach mbeidh an tsuim chéanna agam ann, ó tharla nach mbeidh ár ndream féin ag glacadh páirte.

Sin mise, ar ndóigh, ach tá a fhios agam go mbeidh na mílte ag coinneáil súil ghéar ar chuile chic agus bharróg.

A bhuí le MercatorNet, tháinig mé ar an bhfíseán seo ar maidin, agus creidim féin gurb é, ahem, ceann de na cluichí is fearr é dá bhfaca mé riamh.

Bainigí sult as, agus as na cluichí uile, a chairde an choirn.
.

Polaiteoir Neamhspleách

Tá sé ráite go bhfuil seans ann go gcuirfear ainm David Norris ar aghaidh d’uachtaránacht na hÉireann, agus bhí an t-ábhar sin, an pósadh aerach, staid na mbanc sa tír srl., á bplé aige féin agus ag an láithreoir, Ryan Tubridy, ar an Late Late Show, Dé Sathairn seo caite.

Chuir Ryan ceist ar David Norris, fear atá aerach,

‘Do you think gay people should be equally as entitled to the same marriage as a man and woman getting married…?

‘Yes, I do’, arsa David Norris, ach bhí tuilleadh le rá aige ar an ábhar,

‘…I’ve always believed in the separation of church and state. I don’t believe that the church should be allowed to dictate to the state. Equally, I don’t think that the state should dictate to the church, so, I don’t believe it is right that the state should try to force churches, against their conscience, to marry people in the church, although, I have to say, some churches do…and I think they should be allowed to continue, because if they are not allowed to continue, if the law outlaws that, then that is a kind of religious discrimination.’

Is duine é David Norris a fheiceann an dá thaobh den scéal, feictear dom, duine a thuigeann fadhbanna na tíre seo, freisin, an méid seo le rá aige faoin rialtas agus faoi na bainc,

‘… all the money shouldn’t be just shovelled into the banks, it should be directed to ease the pain of ordinary decent Irish citizens…the banks did not want to know them when they were on the crest of a wave…they didn’t care a damn about us, and now we, the ordinary people are expected to bail them out…the least we can do is to look after our own ordinary decent people.’

Fuair sé bualadh bos iontach ón lucht féachana sa stiúideo, agus ní haon ionadh é, i mo thuairim. Is polaiteoir neamhspleách é, le tuairimí neamhspleácha nach miste leis a roinnt go poiblí. Agus é ag labhairt ar an bpósadh aerach, bhí an méid seo le rá aige,

‘It amazes me too...in the newspapers for the last year or so, I’ve seen priests of various denominations blessing tractors, toys, and domestic pets…I mean, I don’t think it would kill them to bless two human beings, while they are at it, who love each other!’

Ní dóigh liom go maródh, a David. Bhí do bhualadh bos tuillte agat. I mo thuairim.
.

Banbholcáin!

Ó sea! Sin é ceart go leor! Nach maith a bhí a fhios agam go dtiocfadh sibhse, a fheara, ar bhealach éigin leis an milleáin a chur orainne.

Gabh mo leithscéal anois, ach tá orm imeacht agus mo chóid mhorálta a léamh, ar fhaitíos go bhfuil damáiste á dhéanamh agam, i ngan fhios dom féin, an dtuigeann sibh. Sea.
.

Bunúdar agus Bunreacht

A bhuí le Dennis, léigh mé na scéalta seo sa National Catholic Reporter aréir. Tá codladh na hoíche ar shiúl uaim le lá nó dhó, agus bím ag rútáil thart ar fud an idirlín, mé go fánach ar thóir eolais fhánaigh, ar fhaitíos go dtarlódh a dhath i ngan fhios dom, an dtuigeann sibh.

Cibé scéal é, sílim go bhfuil am seo na scéalta scaoilteacha scoilteacha crua go leor ar dhaoine cráifeacha; sa chás seo, na daoine sin atá dílis don eaglais Chaitliceach. Fiú mura n-aontaíonn tú leis an reiligiún ar leith sin, agus fiú más fuath leat na scéalta uafásacha sin atá de shíor ag teacht chun solais na laethanta seo, tá daoine uaisle ann a chreideann sa reiligiún sin, agus is trua liom a gcurtrí chéile.

Tá aithne agam ar go leor daoine, cairde liom san áireamh, atá dílis don eaglais Chaitliceach, agus atá buartha faoin méid atá ag teacht ó na meáin éagsúla, agus atá buartha, freisin, faoin méid nach bhfuil ag teacht ón eaglais, ceapaim.

Cé go mbíonn creideamh cuid de mo chairde, in amanna, rud beag, sórt ‘a-la-carte’, mar a déarfá, is daoine maithe iad, daoine nach ndéanfadh dochar d’fhear, do bhean ná d’ainmhí, creidim. Glacann siadsan liomsa mar a ghlacaimse leo, sé sin le rá, glacann muid, le meas, leis na nithe sin atá éagsúil eadrainn. Tagann ár gcairdeas slán as an meas sin, agus maireann sé ar na nithe sin nach bhfuil éagsúil eadrainn, má thuigeann sibh libh mé.

Le déanaí, agus mise á gceistiú faoi nósanna na heaglaise Caitlicí, an nós sin nach ligean do mhná bheith ina sagairt, mar shampla, feictear dom go nglacann a bhformhór acu leis na nósanna sin, mar, dar leo, ‘it is what we were brought up with.’

Ar ndóigh, tá a fhios agam go bhfuil go leor rudaí ‘we were brought up with’ ann, cuid mhór acu a d’athraigh thar na blianta. Ní dochar gur tharla cuid de na hathruithe, cé go ndearna cuid eile acu dochar, b’fhéidir, ag brath ar do dhearcadh. Mar sin féin, is léir go bhfuil daoine fós ag maireachtáil leis na nithe sin ‘we were brought up with’, le nósanna eaglaise, agus le nósanna sochaí ina bhfuil/ina raibh ionchur nach beag ag na heaglaisí sa tír seo, agus i go leor tíortha eile, seans.

Bhuel, ó tharla go dtarraingíonn scéal amháin scéal eile, agus ó tharla mé ag rútáil liom ar shuíomh idirlín an Irish Times aréir, chonaic mé na focail seo ó Eamon Gilmore, focail a tháinig uaidh ag Comhdháil a pháirtí, an Lucht Oibre, ag an deireadh seachtaine:

“It is time, in my view, for a fundamental review of our Constitution. There is much about the Constitution that has served us well, but it is a document written in the 1930s for the 1930s,” he said. “A time when one church was considered to have a special position, and women were considered to be second-class citizens.”

Anois, sin smaoineamh suimiúil, arsa mise liom féin. Tá an saol ag athrú, agus seans, dá réir sin, gur féidir a rá go bhfuil meon na ndaoine ag athrú leis.

B’fhéidir gurbh fhearr bunreacht na tíre a athrú, freisin, le go dtitfeadh sé isteach leis na hathruithe i sochaí na tíre; ach na hathruithe sin a dhéanamh, más féidir é ar chor ar bith, le meas againn ar na nithe sin atá éagsúil eadrainn, agus iad a chur i bhfeidhm ar dhóigh ina mbeimid uile in ann maireachtáil taobh istigh de chóras a aithníonn ár n-éagsúlachtaí, ach a thaispeánann meas dúinn uile.
.

Dícheangal agus Díchorda

Ní dóigh liom go bhfuil duine ná deoraí, thall ná abhus, nach bhfuil ar an eolas faoin méid atá ag titim amach san eaglais Chaitliceach i láthair na huaire, agus, go deimhin, faoin méid atá ag titim amach sna heaglaisí agus sna rialtais éagsúla ar fud an domhain.

Má bhíonn achrann ann, bíonn reiligiún agus rialtas lárnach ann go minic, agus, bíonn na meáin ann; na nuachtáin, teilifís, raidió; tráchtairí ag roinnt scéalta linn, ár ndearcadh ar a bhfuil ag tarlú ag brath ar a ndearcadh siúd, shílfeá.

Tá meáin eile ann, na leabhair as a mbíonn briathra á dtabhairt anuas go rialta, ag lucht na n-eaglaisí, ag daoine ar bhlaganna agus, nuair a fheileann sé dóibh, ag na meáin uile. Tagann na tuairimí, agus na tagairtí, chugainn ar aerthonnta agus ar thonnta inchinne, agus roinneann chuile dhuine a fhírinne féin linn, amhail is dá mba aigesean amháin atá an fhírinne cheart, b’fhéidir.

Feictear dom, thar na blianta, go bhfuil meascán daoine ann; daoine a chreideann gach a léann siad; daoine a chreideann roinnt den mhéid a léann siad; daoine nach gcreideann a dhath a léann siad; daoine a chreideann cibé rud as na meáin éagsúla a fheileann dóibh féin, agus is ar an rud sin a dhíreoidh siad a mbriathra, na briathra sin á roinntear linne, lucht na linne seo, gan stad gan staonadh.

Fágann na scéalta a chloistear agus a léitear na laethanta seo, fágann siad ár laethanta dorcha, shílfeá, mar a bheadh scamaill thiubha dhubha os ár gcionn, gan ach gile an dóchais ár gcoinneáil ón ngruaim. Nó, b’fhéidir gur mar sin atá, gur mar sin a bheas, anois agus go huair ár mbáis.

Tá daoine ag léamh go fial as ‘fírinne’ a staire, agus tá dícheangal agus díchorda ar fud an domhain. Sin í an fhírinne, shílfeá.
.

Slánú, nó Sláinte!

Bhí mé ag breathnú ar Prime Time ní ba luaithe, agus bhí an láithreoir, Miriam, thíos i dteach tábhairne John B. Keane, áit a raibh an chraic sin faoi thithe tábhairne Luimnigh faoi chaibidil acu, tithe tábhairne a bheidh oscailte amárach, Aoine an Chéasta, rud nach dtarlaíonn riamh sa tír seo, ach a bheas ag tarlú amárach i Luimneach, ó tharla cluiche rugbaí mór ag siúl ann. Agus ní chuile dhuine atá sásta leis sin.

Ní duine mór tithe tábhairne mise a thuilleadh, mar sin ní chuirfidh sé isteach ná amach orm an mbeidh na tithe tábhairne oscailte amárach nó nach mbeidh. Déanfaidh mé amárach mar a dhéanaim lá ar bith eile, agus beidh deoch agam sa bhaile más mian liom ceann, nó ní bheidh, mura mian.

Ach, dá mba mhian liom deoch a ól i dteach tábhairne amárach, is dóigh liom go mba chóir go mbeadh an ceart sin agam, go daonlathach agus go dleathach, díreach mar a bheadh ar aon Aoine eile. Ceapaim inniu, mar a cheap mé riamh, nár chóir go mbeadh dlíthe eaglaise agus dlíthe stáit nasctha le chéile i sochaí saolta.

Agus, duine ar bith nach mian leo alcól a ól ar Aoine an Chéasta, tá an ceart sin acu freisin. Ní bhainfeadh oscailt na dtithe tábhairne amárach an ceart sin díobh.

Ach, le dúnadh na dtithe tábhairne ar Aoine an Chéasta, baintear an ceart sin den té atá ag iarraidh alcól a ól i dteach tábhairne, mar is iondúil leo ar Aoine ar bith eile, go daonlathach agus go dleathach.

An bhfuil sé sin ceart agus cóir?
.

Fírinne

Tá a fhios agam go bhfuil go leor daoine, ar fud na tíre seo ach go háirithe, atá iontach buartha faoin méid atá ag titim amach san eaglais Chaitliceach i láthair na huaire.

Tá an dá thaobh á gcloisteáil agam, daoine a chreideann go mba chóir don Chairdinéal Brady seasamh síos óna phost anois díreach, agus tá daoine ann a chreideann go mba chóir dó fanacht. Sin mar atá an saol. Gach duine agus a chreideamh féin aige nó aici, gach duine agus a fhírinne féin aige nó aici.

Bhí mé ag éisteacht leis an gclár Prime Time an lá cheana. Bhí ‘Cardinal Fighting for Survival’ mar ábhar ar an gclár, agus bhí Helen McGonigle ag labhairt as Nua Eabhrach. Is mar ‘Attorney and victim of Brendan Smith’ a labhair Helen, agus is fiú éisteacht léi anseo, más mian libh dearcadh an íospartaigh sin a chloisteáil.

Seo ceist amháin a chuir an láithreoir, Miriam O’Callaghan, ar Helen, ‘We had a priest on earlier, a respected theologian, he was saying that vengeance, in fact, perhaps, might not be good at the end of the day, for people like you who are victims, calling for heads, that kind of thing?’

An freagra ó Helen, ‘Vengeance. This is not about vengeance, this is about seeking truth, justice and exposing crimes. There were a lot of victims of Smyth that attempted suicide, or committed suicide. An individual, like a priest, is going to say that this is about vengeance! It’s about secrecy. It’s about harbouring paedophiles. And victims and bystanders alike should be standing up to these people and seeking the truth and the justice, and demanding that the files be opened, the files of Brendan Smyth, and other clerics. This isn’t about vengeance. It’s about trying to reform a morally bankrupt church’

Ní dóigh liom go bhféadfadh an scéal bheith níos soiléire ná sin, a léitheoirí, ach, sin mo thuairim, bean nach bhfuil ‘religious’, mar a déarfá.

Agus, chuir Miriam an cheist seo ar Helen, ‘Are you religious?’

An freagra ó Helen, ‘I am very spiritual, but I am not religious. I distinguish between the two. I don’t adhere to the practice of the Catholic faith as a religious institution. I don’t believe in the institution. I lost faith in it. It is, as I said, morally bankrupt. I’m a spiritual person. I believe in God, and I don’t believe that I need a middle man for my connection with God, or to communicate with God, or a middle man to give me the word of God…’

Agus, is dóigh liom go bhfuil sé sin sách soiléir, freisin, a léitheoirí, domsa ar aon nós. Tá ár bhfírinne féin ag chuile dhuine againn, Dia, Allah, Yahweh, srl., nó an fhírinne a mhaireann gan aon ‘middle man’ ann, agus tá an ceart sin againn uile, ach an rogha sin a bheith againn gan tromaíocht de shaghas ar bith. Sin mo thuairim.

Maidir leis an méid atá ag titim amach san eaglais Chaitliceach i láthair na huaire, níor chóir go mbeadh aon fhírinne á ceilt. Sin mo thuairim. Mo chuimhne, agallamh iontach eile a chuala mé i rith na seachtaine le cloisteáil anseo, más mian libh, a léitheoirí - Gerry Ryan ag labhairt le Fr. Brian D’Arcy. Maith thú, a Fr. Brian...
.

'Somebody Else's Problem'

Ní maith liom aon duine a fheiceáil agus iad faoi bhrú, curtha i sáinn, mar a déarfá, de thoradh dhrochghníomhaíochtaí daoine in údarás. Sin mar a tharla, mar shampla, do pháistí bochta a bhí faoi chúram an stáit agus na heaglaise le blianta fada, gan trácht ar an drochíde a tugadh do na páistí sin, arís is arís eile, de thoradh neamhghníomhaíochta daoine in údarás.

Feictear dom go bhfuil an Cairdinéal Brady faoi bhrú, é i sáinn anois ag na focail sin a dúirt sé, ‘he would resign if he ever found children had been abused as a result of any failing on his part while a bishop or manager.’ Bhuel, bhí neamhghníomhaíocht ann, más fíor, ach, dar leis an gcairdinéal ar Morning Ireland ar maidin ‘I felt I did my duty’ ach ‘others did not do their duty’.

Nuair a cuireadh ina leith ‘you remained silent for 20 years’, faoi dhrochghníomhaíocht Brendan Smith dúirt sé ‘I did not..’ ach, dar leis, chuir sé an t-eolas ar aghaidh ‘to the man who had the power to act…’. Chuig na gardaí, an ea? Ní hea. Chuir sé an t-eolas ar aghaidh chuig an easpag a bhí i gceannas ar Bhrendan Smith agus, dar leis an gcairdinéal, ‘I carried out my duties…I was there taking evidence…I had no decision making powers…’.

Arís is arís eile, tá sé le feiceáil againn ar fud na tíre seo, go raibh, agus go bhfuil fós, córais i bhfeidhm sna húdaráis éagsúla, córais ina samhlaím daoine le málaí acu, nó le boscaí acu, nó le taisceadáin acu áit éigean; málaí, boscaí, taisceadáin le ‘Sombody Else’s Problem’ scríofa orthu, shílfeá, agus is iad páistí agus gnáthphobal na tíre seo a bhí, agus atá, ag fulaingt dá bharr sin.
.

Sinéad agus an tEaspag

Bhí Sinéad O’Connor ag labhairt le Gerry Ryan inné, iarratas an Dr. Dennis Brennan faoi chaibidil acu, iarratas atá luaite agam anseo cheana.

Más mian leat an litir a scríobh sí a léamh, agus más mian leat litir an Rev. John Carroll ón deoise a léamh, agus más mian leat meon cuid de pharóistigh na deoise a léamh seo chugaibh, a léitheoirí.

Líne amháin ón Rev. Carroll daoibh, más fíor,

‘It may very well be that a decision will be taken to dispose of one of the diocesan assets – but that will only occur after the conclusion of consultation over the coming months, and perhaps years – with churchgoers.’

Hmmm...
.

Please Sir, I want some more...

An bhfuil a fhios agaibh, ach sé Oliver Twist a tháinig isteach i mo chloigeann ar maidin, nuair a chuala mé go raibh an Dr. Dennis Brennan ag lorg ‘financial help from parishioners’.

Ní bhaineann a iarratas, bíodh a fhios agaibh, le ‘sharing the blame’, más fíor. Níl ann ach go bhfuil sé ag lorg cabhrach ó lucht leanúna eaglais an pharóiste ‘to fulfil a God-given responsibility.’ Sin mo thuiscint ón méid a léigh mé, ar aon nós.

Anois, más rud go bhfuil tú sa pharóiste sin, agus más rud go dtéann tú ag an Aifreann ann go rialta, nó fiú mura dtéann tú ann ach anois is arís; agus más rud go leanann tú chuile dhlí, nó fiú cuid de dhlíthe na heaglaise sin, eaglais a chothaíonn aontumha, eaglais nach dtugann cead do mhná obair shagairt a dhéanamh; agus más rud go nglacann tú leis, gan ghearán, nár tháinig focail aiféala ó cheannaire na heaglaise sin, fós, maidir leis an drochbhail a cuireadh ar pháistí faoi chúram na heaglaise sin, bheul, nach tusa crann taca na heaglaise sin, agus cén fáth nach dtabharfá an ‘financial help’ don easpag bocht?

Radharc beag as Oliver Twist daoibh san fhíseán thíos, ó tharla gurb é a tháinig isteach i mo chloigeann ar maidin. Cá bhfuil Sigmund…

An Í Seo Do Bheatha?

Tháinig ceann acu seo chun tí inniu, tríd an bpost. Ní m’ainm a bhí ar an litir, ach ainm an Gharraíodóra, agus bhí an chuma ar an seoladh, nach raibh iomlán ceart, gur tháinig sé ó liosta toghcháin, nó a leithéid, b’fhéidir. Chattanooga an stampa atá breactha ar bharr an chlúdaigh litreach, agus stampa ón USA atá greamaithe dó.

Anois, níl a fhios agam an é go gceapann an té a sheol an leabhrán go raibh an teachtaireacht de dhíth ar an nGarraíodóir bocht ach, cibé scéal é, níor thuig sé focal ón leabhrán, ó tharla an leabhrán scríofa i nGaeilge ‘BA É SEO DO BHEATHA!’, agus níl mórán Gaeilge aige. Ach chonaic sé na focail ‘ceann scríbe’ ann, an dtuigeann sibh, agus cheap sé gur teachtaireacht phearsanta a bhí ann dúinne.

Ar ndóigh, cá bhfios dúinn nach teachtaireacht phearsanta atá ann ón té a sheol ach, ar chúl an leabhráin, tá áit na ‘compliments of’ folamh, mar sin tá sé deacair a rá cé a chuir chugainn é, nó chuige, is cirte a rá. Ach, is anseo a fhoilsítear é, ceapaim, mar sin é an seoladh idirlín atá ar bhun an leathanaigh chúil.

Tá barúlacha faoin gCaitliceachas anseo, faoin Ioslamachas anseo, faoi Fhinné Iáivé anseo agus, daoibhse, a eolaithe, rud beag faoin éabhlóideachas anseo.

Is é mo thuiscint, ón méid a léigh mé ar an suíomh, bíodh mé ceart nó mícheart, gurb é seo an leabhar leis an bhfírinne ann, ceann eile le cur le liosta na leabhar ina bhfuil an fhírinne le fáil.

Tá súil agam nach aon diamhasla é an t-eolas seo a roinnt libh. Go sábhála Cé? sinn, más ea…
.

Díol le Dealbh

Níl a fhios agam cén chaoi ar coinníodh an rún seo ó na forbróirí uile, agus ó lucht NAMA agus na bainc uile, ach táim á roinnt libhse inniu, a léitheoirí, ar fhaitíos go bhfuil aon duine agaibh ar tí teach a dhíol, nó ag iarraidh teach a dhíol, ach nach bhfuil ag éirí libh.

Cé nach bhfuilim cinnte cén Leabhar ina bhfuil sé deimhnithe nó ordaithe, más fíor go dtarlaíonn a leithéid, is cosúil go gcreidtear gur féidir do theach a dhíol ach dealbh de Naomh Seosamh a chur, bun os cionn, i ngarraí do thí, áit éigin gar den chomhartha ‘For Sale’.

Nílim siúráilte an gcaithfidh tú bheith mar dhuine den lucht leanúna, nó b’fhéidir nach bhfuil ionat ach duine den ‘I’ll try anything once’ briogáid, ach, cibé scéal é, is féidir leat do dhealbh, an St. Joseph Pewter Home Sale Kit, a cheannach anseo, más mian leat triail a bhaint as.
.

Nathanna Cainte

‘Sé Dia a chas thart thú’ arsa mo chol ceathrair, focail bhuíochais uaithi i dtreo na mná a thairg milseog bhreá mhór di. Bhí mo chol ceathrair ar ‘diet’ le dhá mhí, an dtuigeann sibh, cloch mheáchain caillte aici agus ba ‘treat’ beag a thairg úinéir flaithiúil na milseoige di, sórt duais mar gur éirigh léi gan rud ar bith milis a ithe le dhá mhí, is dócha.

Ach, is cuma faoi sin. Níl ansin ach ‘dála an scéil’, mar gurb é an ‘Sé Dia a chas thart thú’ an t-aon rud a mheall m’aird ag an am, cé gur ith mé slám den mhilseog freisin, caithfear a admháil.

Shamhlaigh mé, ar feadh nóiméad nó dhó, ar chloisteáil na bhfocal sin ó mo chol ceathrair, muc ag casadh ar bior, ach bhí a fhios agam nach raibh baint ar bith aige sin leis an méid a dúirt sí, ach gur ag gabháil buíochais a bhí sí. Cibé áit ina raibh bean na milseoige ag dul, chas Dia thart í, sheol i dtreo mo chol ceathrair í, agus ba ó Dhia a tháinig an mhilseog, is dócha.

Is féidir úsáid a bhaint as an mbriathar ‘cas’ le haghaidh ‘casfaidh mé leat ag an mbialann’, dá mba rud go raibh fonn ort bualadh le duine éigin, agus slám milseoige a ithe tú féin.

Má thagann duine le dea-scéal, nó le féirín deas, chugat, agus más rud go bhfuil tú buíoch, agus más rud go gcreideann tú a leithéid, is féidir leat ‘M’anam, ach sé Dia a chas thart thú!’ a rá, cheapfainn; ach feilfidh ‘Go raibh maith agat’, mura bhfuil leagan dúchasach cráifeach uait, agus más rud go bhfuil béasa agat, ar ndóigh.
.