Showing posts with label Bun Cranncha. Show all posts
Showing posts with label Bun Cranncha. Show all posts

Saturday, January 8, 2011

Tá Sé Ar Ais!

Lámháinn suas! An bhfaca aon duine agaibhse an sneachta ar maidin?

Tá sé ar ais anseo in Inis Eoghain, áit a bhfaca mé an lámhainn, sa sneachtagraf thuas, agus mé amuigh ag siúl i Swan Park ar maidin.

Seans gur chaill duine éigin an lámhbheart, agus gur chuir duine éigin eile ar ghéag an chrainn é. Pé scéal é, tharraing sé mo shúilse ina threo, agus is dóigh liom go ndéanfaidh sé amhlaidh le súil cibé duine a chaill é.

Idir an dá linn, d'fhéadfaí a rá go bhfuil an miotóg bhocht 'out off a limb' agus 'out on a limb' ag an am céanna.
.

Thursday, December 30, 2010

An 'Sea' Anseo!

Ritheann Abhainn an Mhuilinn ar chúl tí s'againne. Cé nach féidir Ceann Scríbe a fheiceáil sa ghrianghraf thuas, tá ráillí an tí le feiceáil, ar éigean, trí shúil an droichid, an tsúil droichid ar dheis.

Thóg mé an grianghraf thuas, an tseachtain seo caite. Bhí an t-uisce reoite go hiomlán, beagnach.

Thóg mé an grianghraf seo ar maidin. I bhfocail an Gharraíodóra, tá an 'sea' anseo!

Daoibhse nach dtuigeann an chaoi a munlaíonn An Garraíodóir focail Ghaeilge le focail Bhéarla, The Irish Yes, atá i gceist leis an 'sea' sin - Sea=Tá=Thaw!

Sa ghrianghraf thuas, a tógadh an tseachtain seo caite freisin, tá an seanmhuileann sa chúlra.

Is féidir na fothracha a fheiceáil sa ghrianghraf thíos, chomh maith, grianghraf a tógadh, ón spota céanna, gar go maith, ar maidin inniu.

Tá na coinlíní reo, agus an t-oighear uisce, uilig imithe anois. Thaw, gan dabht!
.

Monday, December 20, 2010

Cá?

Cá gcuirfidh siad an bruscar i mo dhuine thall, meas tú?

Cá bhfuil mo Mhamaí?

Cá bhfuil an diabhal simléar?

Sneachtagraif a thóg mé i mBun Cranncha ar maidin. Bhí reocheo ann ar feadh an lae. Brrrr....
.

Sunday, December 12, 2010

Slí Amach

An tír faoi bhrat folaigh...

deacair an cosán romhainn a fheiceáil...

ach, le teacht na gréine...

nochtfar an tslí.
.

Sunday, November 28, 2010

Sneachta in Inis Eoghain

Ag siúl taobh na habhann...
Píce bú...
Taobh na tine..Dreach na tíre...
Brrr...
Dóchas...
.

Sunday, November 14, 2010

Fuaim Chonamara Abú!


Bígí ag caint ar X Factor, más mian libh, a léitheoirí, ach ní fhaca sibh an rud is X Factor ann go dtí go bhfeicfidh sibh Brian Ó Cuinneagáin, thuas, agus an taispeántas iontach uaidh féin, a shiblíní agus a chomhghleacaithe sa seó iontach, Fuaim Chonamara.

Taitníonn damhsa ar an sean-nós liom, agus is é a mheall an bhean seo chuig an Inishowen Gateway i mBun Cranncha aréir, áit ina raibh an seó, Fuaim Chonamara, ar siúl, seó lena raibh mé ag dúil go mór. M’anam, ach fuair mé mo mhian, a léitheoirí, agus tuilleadh nach í.

Is éard a chonaic mé, agus a chuala mé, ná ‘a wealth of talented musicians and dancers from all over the west of Ireland’, mar a deirtear ar an suíomh. Ní haon bhréag é sin, a chairde.

Ní damhsa ar an sean-nós amháin a bhí sa seó, ach damhsa à la Riverdance le Doireen Carney agus Joanna Evans, amhráin ó Chaitríona Ní Cheannabháin agus Mike Scanlon, ceol ó John O’Halloran (cairdín) Joseph Gibson (veidhlín), Tommy Doherty (cairdín), Jim Woods (bodhrán) agus Pat Ducey (giotár); gan trácht ar an tionlacan a thug John Mannion (portaireacht béil), agus Michael Cunningham (trumpa béil), athair mhuintir Uí Chuinneagáin, do Bhrian nuair a bhí sé ag damhsa ar chláir.

Ach ní ar chlár amháin a bhí Brian, a dheirfiúracha Irene agus Ashline, agus a dheartháir, Micheal ag damhsa – bhí siad ag damhsa le scuaba agus ar bhairillí, gan trácht ar an damhsa ar an sean-nós a rinne Michael Óg agus é ag seinm ar an gcairdín ag an am céanna. Bhabha!

Bhí Brian agus a dheirfiúracha ag jiveáil geábh, a léitheoirí, agus ní chreidfeá go bhféadfadh triúr a leithéid a dhéanamh le chéile gan oiread is botúin amháin uatha. Ní amháin go bhfuil muintir Uí Chuinneagáin iontach dathúil agus fuinniúil, ach tá tallann nach beag ag chuile dhuine beo acu. Nár laga a gCé iad.

Ní raibh Lorraine, an duine is óige den chlann, ná a máthair ann aréir, cé gur iondúil go mbíonn, dúradh liom tar éis an tseó, am ar bhuail mé leis na rannpháirtithe. Tá Lorraine ag teacht chuici féin tar éis obráide – go raibh tú ar ais ar do sheanléim go luath, a Lorraine!

Mo chuimhne, ba é John Mannion fear déanta an tseit, bhí Gary i mbun soilsithe, agus ba é Michael (athair) a bhí ina bhainisteoir stáitse. Bhí a jab féin ag chuile dhuine, feictear dom, agus níos mó ná jab amháin ag duine nó dhó, shilfeá. Chuir Mike Scanlon an gang in aithne dúinn, é féin agus Brian ag roinnt an jab sin, feictear dom.

An rud ba mhó a rith liom faoin seó iontach seo, ná an chomrádaíocht agus an cairdeas a bhí le brath eatarthu ar an stáitse. D’airigh mé go rabhadar féin ag baint suilt as an gcraic, rud a chuir go mór leis an ócáid. Ní haon ionadh go bhfuair siad seasamh ag bualadh bos. Bhí sé tuillte acu.

An bhfuil a fhios agaibh céard é féin, a léitheoirí, ach tá moladh agam daoibh – mura bhfuil an seó, Fuaim Chonamara, feicthe agaibh fós, ansin mholfainn daoibh dul isteach ar shuíomh s’acu anseo, faigh amach cén áit ina mbeidh siad, agus téigh ann.

Mura bhfuil siad ag teacht i do threo, bí i dteagmháil leo. B’fhiú iad a mhealladh, bíodh sibh thall nó abhus. Sin mo thuairim, agus mo mholadh.

**********
An pictiúr thuas tógtha ón ngailearaí anseo.
.

Wednesday, November 3, 2010

Fearadh na Fáilte!

Seachtain a bhí mé as baile, agus nach é a bhí uaigneach i m’uireasa!

Tháinig loinnir ina shúile chomh luath is a shiúil mé isteach an doras i gCeann Scríbe. Léim sé den chathaoir, agus thosaigh sé ag damhsa timpeall an tí.

Rug mé greim air, agus thug mé barróg mhór mhillteach dó. Póg i ndiaidh póige a thug mé dó.

‘Did you miss mé?’ a d’fhiafraigh mé, agus mé ag damhsa timpeall an tí leis.

Ní raibh gá le freagra. Ba léir óna chrónán gur chronaigh sé mé, agus go bhfuil áthas nach beag ar mo Shióg go bhfuilim sa bhaile arís.
.

Sunday, August 22, 2010

Nuala Nic Con Iomaire

Casadh Nuala orm ag Oireachtas na Samhna i Leitir Ceanainn anuraidh. Bhí a fear uasal, Pádraic, tar éis é féin a chur in aithne dom, ó tharla é léite aige, ar mo bhlag, go mbeinn ann.

Bhíomar ag fanacht le Nuala, aghaidh againn beirt i dtreo an dorais, le go mbeadh muid in ann í a fheiceáil ag teacht.

‘Coiscéimeanna éadroma
ag foluain go réidh,
gan gá le deifir ar an té
nach bhfuil ceangailte ag am.’

Agus í ag siúl inár dtreo, chonaic mé a ‘gile’, agus bhí a fhios agam, ar an bpointe, go raibh duine álainn ag teacht i mo chuideachta. Beagnach bliain is an t-am seo a thit an radharc sin ar mo shúile, agus tá sé fós soiléir ar shúile m’aigne; a háilleacht saolta spioradálta fós liom.

‘Síocháin ag siúl
faoi ghile na n-aingeal,
solas an tséada
ag lonrú ‘is ag leathadh
a gathanna grá
ar an gcuideachta.’

Inár suí le chéile ag comhrá, labhraíomar ar nithe an tsaoil, amhail is go raibh aithne shaoil againn ar a chéile cheana. Agus nithe sin an tsaoil á gcur trí chéile againn, thug mé faoi deara go gclaonadh Nuala a cloigeann rud beag, sula labhródh sí ar ábhar; a súile ar thóir eolais, shílfeá, eolas saolta agus spioradálta a fuair sí áit éigin taobh amuigh, nó taobh istigh, di féin, sular dhúirt sí focal.

‘Tuiscint an todhchaí
á lorg sa spás
os comhair a súile
ar thóir freagra ón bhFaisnéis
sular roinn sí rann.’

Ansin, nuair a labhair sí, chuala mé, agus chonaic mé, na focail uaithi. Bhí a lámha ag labhairt liom, freisin, iad ag bogadh lena briathra, mar a bheadh ealaíontóir ag obair ar chanbhás comhrá, mar a bheadh ceoltóir ag seinm samhlaoidí lena méara.

‘Briathra a béil
á gcuimilt go ciúin
ó bhos go bos,
í ag fuineadh focal
le mothúcháin a méar.’

Chuaigh Nuala i bhfeidhm go mór orm, agus d’airigh mé ceangal léi nach féidir liom a mhíniú, mar nach bhfuil focail ann lena leithéid a mhíniú.

Criadóir an cheoil,
múnlóir na n-íomhánna,
chuala mé do dhán
ag seinm i do shamhlaoidí,
a Nuala.

Ar m’fhilleadh abhaile dom go Bun Cranncha an oíche sin, scríobh mé an dán thuas, Oireachtas, i gcuimhne ar an am sin léi.

Mí ó shin, léigh mé an dán ag sochraid Nuala i séipéal Leitir Móir. Ní raibh sí ach 42 bliain d’aois. Beidh a ‘gile’ liom ar feadh mo shaoil.

*********************

Is i mBaile Átha Cliath a tógadh Nuala. Liam agus Bairbre a hathair agus a máthair, le deirfiúr amháin aici, Máirín, agus ceathrar deartháireacha, Máirtín, Colm, Ruairí, agus Darach.

Rinne sí Gaeilge agus Fraincis mar ábhair bhunchéime in UCD agus, tar éis di iarchéim a bhaint amach sa Fhraincis, chaith sí seal ag obair sa Bhruiséil.

Ar fhilleadh di go hÉirinn i 1995, chuaigh sí ag teagasc le Fiontar. Thosaigh sí ag obair, mar chigire le Fraincis agus Gaeilge, leis an Roinn Oideachais i 1998.

Idir 2002 agus 2007, ghlac sí sos gairme, agus chuaigh sí i mbun togra ealaíne leis An Béal Binn i mBré. Scríobh, agus chóirigh, sí drámaí don stáitse agus don raidió, agus bhí sí mar eagarthóir ar an dá eagrán den iris Blaiseadh, iris a d’fhoilsigh Coiscéim.

Sheinn sí an veidhlín, agus b’ealaíontóir í. Bhí cónaí uirthi ar an gCeathrú Rua lena fear, Pádraic, agus lena n-iníon, Iseult.

Faoi chúram Oispís na Gaillimhe, fuair sí bás go suaimhneach sa bhaile ar an gCeathrú Rua ar an 16 Iúil 2010.

Suaimhneas síoraí dá hanam álainn.
.

Monday, July 26, 2010

Gan Aird Gan Aire

Ó tharla mé as baile le seachtain anuas, níor éirigh liom freastal ar fheis cheoil Bhun Cranncha, ach tá súil agam go raibh time breá acu siúd a d’fhreastail uirthi.

Mar is eol daoibh, bhí Inis Eoghain faoi bhrón millteanach le déanaí. Níl a fhios agam ar chuidigh an fheis cheoil le hardú meanman de shaghas a thabhairt do phobail na háite ach, cibé scéal é, bhí trácht go leor timpeall an bhaile, dar le fear an tí seo.

Tharla sé go raibh an fear céanna i dtranglam tráchta i mBun Cranncha an tseachtain seo, ceann de laethanta na féile. Sa lána taobh leis, bhí carr le cúigear leaids óga ann. Ní raibh crios sábhála ar an oiread is duine amháin acu.

‘Tell me, lads…’ arsa an Garraíodóir leo, ‘...why aren’t any of you wearing a seat belt?’

Tháinig freagra ó dhuine acu, rud éigin fearacht ‘what’s it to you’, abair, agus thiomáin siad leo.

Mar a tharla sé, bhí an Garraíodóir i gcarrchlós ní ba dhéanaí sa lá, agus chonaic sé ceathrar den chúigear i gcarr eile. Bhí crios sábhála ar an tiománaí an geábh seo, cé nach raibh ar an triúr eile.

‘I took your advice.’ a scairt an tiománaí ar an nGarraíodóir.

‘Good man…’ arsa an Garraíodóir, ‘…and what about the rest of you?’ a d’fhiafraigh sé den triúr eile, é ag meabhrú dóibh gur bhásaigh seachtar ógánach le déanaí i ndrochthimpiste.

‘The way I see it…’ a d’fhreagair duine de na hógánaigh, ‘…they’re up there, and we’re down here, so who’s better off?’

Sea, a léitheoirí. GAGA.
.

Monday, July 12, 2010

Fulaingt

Tá an fón ag dul ó mhaidin, daoine muinteartha linn ag glaoch orainn, ar fhaitíos gur linne duine acu siúd a maraíodh sa timpiste uafásach sin a tharla in Inis Eoghain aréir.

Ní linn, ach tá an baile seo, agus an inis iomlán, faoi bhrón – ochtar caillte, seachtar acu siúd in aon charr amháin, leaids óga; agus fear amháin meánaosta sa charr eile, é ar a bhealach abhaile ón mbiongó, deirtear.

Go sábháiltear sinn, a léitheoirí, ach an mbeidh deireadh go brách leis an scrios seo ar ár mbóithre!

Tá aithreacha, máithreacha, deirfiúracha, deartháireacha, mamónna, deaideonna, col ceathracha, páirtithe - teaghlaigh le croíthe briste ar fud na háite ar maidin. Is leosan atá mo thrua.

Arís eile, tá fulaingt mhillteanach in Inis Eoghain. Go sábhála Cé sinn...
.

Sunday, July 11, 2010

Stop...


...agus breathnaigh ar an áilleacht a bhí le feiceáil taobh amuigh de Cheann Scríbe oíche Dé hAoine.
.

Saturday, July 10, 2010

 
Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported License.