Cleasaíocht

Chuala mé díospóireacht shuimiúil idir Suzanne Breen agus Mary Lou McDonald ar chlár raidió Phat Kenny ar maidin. Más rud go leanann tú cúrsaí na tíre seo, seans go mbeidh a fhios agat go mbíonn scéalta sa Sunday Tribune, an páipéar lena scríobhann Suzanne Breen, nach dtaitníonn le páirtí Mhary Lou, a fhearacht seo.

Nílimse ag dul a dhath a rá faoi na scéalta sin, mar go gcreidim go bhfuil údaráis ann a bheas ag plé leo, agus ní dóigh liom go mba chóir domsa mo ladar a chur i meadar gan suaitheadh, go háirithe agus údaráis ann le déileáil leis na scéalta sin, más gá.

Más mian leat an díospóireacht a chloisteáil, beidh sé le fáil anseo, faoi ‘Sinn Féin and allegations of sexual abuse complaints’.

Más fiú a dhath mo thuairim, is dóigh liom féin go gcreidfear, ón méid a dúradh ag deireadh an chláir, bean amháin nó bean eile – an bhean a d’úsáid na focail ‘despite your acrobatics’, nó an bhean a d’úsáid na focail ‘we have indisputable records’. Beidh le feiceáil…

Cibé scéal é, is é an focal sin ‘acrobatics’ a chuir mo smaointe ag rith, agus a chuireann mo mhéara ag rámhaille anocht. Chaithfeadh sé go bhfuil aois ag teacht orm, agus sin rud nádúrtha. Agus is rud é nach gcuireann isteach ná amach orm go hiondúil, ach, le déanaí, táim den bharúil go bhfuil amhras ag teacht i dteannta na haoise sin.

Siad na diabhail ‘acrobatics’ sin is cúis leis, ceapaim. Ar thug sibh faoi deara na focail chleasaíochta atá in úsáid go rialta anois? Ní insítear bréag, ach an insítear an fhírinne?

‘Nine out of ten women prefer this shampoo!’, mar shampla. Ní bréag é, mar gur labhair siad le deichniúr, agus thaitin an shampoo le naonúr acu, seans. Mar sin féin, dá gcloisfeá na focail sin, nó dá bhfeicfeá na focail sin scríofa, agus gan an téacs beagchlóite léite agat, bheadh tú den bharúil, is dócha, gur cuireadh an cheist ar chuile bhean beo, agus go raibh an ‘shampoo’ sin thar barr ar fad, tús áite aige ar fud an domhain, fiú. Ní bréag a insíodh, mar sin féin. Ach ar inis siad an fhírinne?

Tá comhlachtaí, a fhearacht seo, a chuidíonn le daoine lena gcuid Presentation Skills, agus lena gcuid Media Skills. Anois, cén fáth a dteastódh a leithéid de scileanna ón duine ionraic, meas tú? Mar sin féin, baineann daoine, polaiteoirí ina measc, úsáid rialta as na comhlachtaí cumarsáide seo, le go mbeidh siad in ann an fhírinne a roinnt linn mar is ceart. Sea.

Ní haon ionadh go bhfuil peaca an amhrais ag méadú le m’aois. Cloisim stuif mar ‘I’m glad you asked that question’, ‘going forward’, ‘in the best interest of the taxpayers’, ‘mistakes were made’, ‘we have no plans to…’, I’m not here to talk about…’, ‘we are committed…’ agus ‘let me be clear…’, nuair nach bhfuil a dhath ‘clear’ faoin méid atá á rá ar chor ar bith, shílfeá. Mar sin féin, níor insíodh bréag, agus níor scaradh le fírinne.

Acrobatics, a chairde, acrobatics.
.

An Pota Amhrais

Táim ag éisteacht agus ag léamh liom faoi Chonradh Liospóin le roinnt seachtainí anuas. Tá mé fós ag iarraidh ciall a dhéanamh den rud - chuile dhuine agus a scéal féin aige, go leor tuairimí le cloisteáil ó dhaoine éagsúla atá ag éisteacht leis na scéalta sin; iad uile suimiúil, fiú mura n-aontaím leo uilig.

Cibé scéal é, beidh orainn uile ár vóta a chaitheamh nó, ar a laghad, ba chóir dúinn ceann a chaitheamh más féidir linn ar chor ar bith, ar an Aoine seo chugainn. Tuigim go rómhaith go bhfuil daoine tinn tuirseach den rialtas mar atá sé sa tír seo i láthair na huaire, ach tá córas againn a thugann an ceart dúinn ár vóta a chaitheamh go daonlathach, rud nach bhfuil ag go leor daoine ar fud an domhain, agus níor mhaith liom mo vóta a chur amú le holcas don rialtas. Tá a áit féin ag an gConradh inár dtodhchaí, d’ainneoin an rialtas.

Ar aon nós, chuaigh mé ag siúl ar maidin agus é ar intinn agam mo chinneadh a dhéanamh ar dhóigh amháin nó ar dhóigh eile. Tá na scéalta uile cloiste agam; na tuairimí uile léite agam. Níl sé ar intinn agam na pointí éagsúla a scagadh ná a iniúchadh anseo, a léitheoirí, mar go bhfuil sibh uile cosúil liomsa, is dóigh liom, bréan den chogadh idir lucht ‘Tá’ agus lucht ‘Níl’. Tá mo bhealach féin agam le mo rogha a dhéanamh agus seo é.

Cuirim An Pota Amhrais ag fiuchadh. Isteach sa phota caithim na pointí feolmhara, ceann i ndiaidh a chéile. Cuirim salann mo smaointe isteach leis na pointí éagsúla, ceann i ndiaidh a chéile. Má thosaíonn an teas ag ardú, nó má thosaíonn an bhoilgearnach ag blub-blubbáil le pointe feola ar leith, bíonn a fhios agam ansin go bhfuil an píosa feola sin rórighin domsa, ábhar éigin ann nach réiteoidh le mo ghoile, agus go mbeidh deacracht agam é a shlogadh.

B’fhéidir nach bhfuil ciall ná réasún leis an modh oibre sin, ach oibríonn sé go hiontach domsa, agus is annamh bréag sa scéal a d’inis mo Phota Amhrais dom. Nuair nár thug mé aird ar an mblub blubbáil, is minic mé dóite ag an sceitheadh.

Maidir leis an gConradh, tá a chuid oibre déanta ag 'An Pota Amhrais' anois. Cibé fáth atá leis, tá mianach éigin i bhfeoil na bhfocal atá ag teacht ó fhormhór an luchta ‘Níl’ a ardaíonn an teas faoin bpota orm, rud beag níos mó ná mar a dhéanann mianach an luchta ‘Tá’.

Mura dtiocfaidh athrú suntasach ar an scéal idir anois agus an Aoine, beidh mé ag vótáil ar son an Chonartha mar go bhfuilim den bharúil gur bhain an tír seo leas as mianach na feola sin go dtí seo, agus ní duine mór caoireola mé.
.

Blub-blub...

Tá dalta, cailín óg atá i mbun na hardteistiméireachta i láthair na huaire, ag scríobh go rialta san Indo maidir leis na scrúduithe sin. Inné, agus í ag tabhairt faoi Pháipéar 2, Gaeilge, bhí an bhean bhocht ‘Tormented by that mystery word’.

Bhí trua agam di nuair a léigh mé an líne ‘I quickly scanned the first page and immediately began to panic as I realized I had no idea what the first question meant.’. Chuir mé féin triúr de mo pháistí trí chóras na hardteistiméireachta, ach an oiread liom féin blianta fada ó shin, agus is maith atá a fhios agam an t-uafás agus an choscairt a ritheann trí do chloigeann agus do chorp nuair a tharlaíonn a leithéid de rud ag tús scrúdú ar bith. Ar aon nós, chuir sí smacht uirthi féin agus thug sí faoin gcuid eile den pháipéar, agus d’fhág an cheist sin go dtí an deireadh. ‘And then I was back to that frustrating first question, still had no idea what it meant. I had a choice…I could leave, or I could take a stab in the dark. I stabbed.’ Nár laga Ollmháthair na Cruinne í. Áthas orm go ndearna sí é sin, agus tá súil le Cé agam go n-éireoidh thar barr léi.

Ach, bhí ‘stab’ nach beag ag fanacht liom féin nuair a léigh mé an chéad líne eile uaithi, ‘After that I left, not entirely happy, but satisfied I’d never have to look at another Irish book again.’ Nach é an trua é sin, a léitheoir? Is léir go bhfuil áthas ag an gcailín ábalta díograiseach cumasach seo nach mbeidh uirthi breathnú, go brách na breithe, ‘at another Irish book’. Meas tú, céard sa diabhal atá ar iarraidh ón gcóras seo againne nach bhfuilimid ag mealladh a leithéidí ach, níos measa arís, dá n-iompú go glan i gcoinne na teanga? An focal sin a chuir ise, agus go leor daltaí eile, is cosúil, amú? Bhí siad ciaptha ag ‘Ciapadh’.

Bhí alt eile ‘Question appears two years in row .’ agus, cé gur dóigh liom gurb é ‘two years in a row’ a bhí i gceist, is cosúil go raibh ‘row’ eile ag blub-blubáil de thoradh ceist eile a bhí ar Pháipéar 2. ‘Confusion, anger, surprise and disappointment greeted the appearance of a replica question from 2008…’ a scríobhadh. Cibé faoi na mothúcháin sin a spreagadh, is léir go bhfuil daoine ann a cheapann go bhfuil boladh an mhadra rua ón eachtra seo. Más fíor an méid atá scríofa san alt, cheap ionadaí ón ASTI go raibh sé ‘a”little sneaky”, agus ‘It could only have been intended to catch out students.’. Dúradh san alt freisin go bhfuil ‘speculation that the purpose of repeating the question was to avoid a selective grind school type of approach to exam preparation.’. Sea.

An bhfuil a fhios agaibh, a léitheoirí, nach bhfuil a fhios agamsa sa diabhal céard atá ag dul ar aghaidh, nó céard atá, má tá, ar bun ag an ‘State Examinations Commission’ atá luaite san alt sin, ach tá a fhios agam an méid seo – siad na daltaí agus an teanga atá thíos leis.

Blub-blub-blub…
.