Óglachas Geilleagrach

Táim buíoch díot, a Dhubhaltaigh, as m’aird a tharraingt ar an dá fhíseán a luaigh tú i do bhlagmhír inné, an dá ‘bhlast ón phast’ sin, atá le fáil ar an suíomh seo.

Más mian libh an rud sin ‘economic manhood’ a thuiscint, a léitheoirí, éist leis an bhfíseán seo ón mbliain 2000, faoin teideal ‘Ireland's Taoiseach Bertie Ahern rejects ESRI Economic Advice, March 2000’, agus cloisfidh sibh céard a bhí le rá ag Bertie, Charlie McCreevy, agus Mary Harney, ag an am.

Ach, go háirithe, éist leis an méid a bhí le rá ag John Fitzgerald ón Economic Social and Research Institute ar an bhfíseán sin. Bunaíodh an ESRI caoga bliain ó shin agus, dar leo, ‘Our main focus is research on economic and social change in Ireland in the new global context.’

Ar éist aon duine leis an gcomhairle a thug an ESRI don rialtas i 2000? Tá freagra na ceiste sin le fáil ón bhfíseán thuasluaite, a chairde.

Ó, agus féach, freisin, ar mo dhuine atá le feiceáil ag siúl taobh le Bertie san fhíseán. Tá an chuma ar Bhertie agus ar Bhrian nach raibh imní dá laghad ar an mbeirt acu, shilfeá.

Ansin, más mian libh, caithigí súil ar an bhfíseán eile seo ó 1998, ‘blast’ eile ‘ón phast’. Sórt tuar tubaiste, meas tú?

Pé scéal é, b'fhéidir go míneoidh láithreoir an fhíseáin cúpla rud daoibh faoinár ‘óglachas geilleagrach’, a léitheoirí. Sea.
.

Giota Craic?

Ó am go chéile, cloisim/léim/feicim stuif a chuireann iontas orm.

Ní hé go mbíonn ionadh orm go ndéantar an stuif sin, mar is beag rud a chuireann iontas orm na laethanta seo, ach bíonn deacracht agam meon an té a dhéanann cuid de na rudaí a dhéantar a thuiscint.

Luaigh Néidí scéal sin an valbaí cheana, mar shampla, agus chonaiceamar céard a rinne an bhean seo leis an gcat, agus cén chaoi ar chaith na daoine seo leis an bhfia. Is léir gur bhain na daoine sin sásamh de shaghas éigin as an rud a rinne siad. Ní thuigim a meon. Sin mise.

Inné, chuala mé Ryan Tubridy ag léamh, ar a chlár, píosa as páipéar nuachtáin, mír a bhain le ‘ugly' daoine ón tír seo, daoine cáiliúla, is dóigh liom. Ní raibh mé in ann theacht ar an mír ar an idirlíon, ach dar le Ryan, bhí an píosa sa ‘Sun’, más buan mo chuimhne.

Sórt baraiméadair a bhí cumtha/faighte ag an iriseoir, agus bhí aghaidheanna daoine ar leith ón tír seo curtha ar an mbaraiméadar, marcanna faighte acu, ag brath ar 'ugly or not' iad, mar a déarfá.

Bhí Rosanna Davidson agus Gráinne Seoige, mar shampla, ag leibhéal amháin den bharaiméadar, agus daoine fearacht Ryan é féin, agus Brian Cowen ag leibhéal eile, leibhéal a bhí ar an taobh eile den scála, an dtuigeann sibh. Samhlaígí féin cá raibh siad, a léitheoirí, ach ní dóigh liom go dtaitneodh na torthaí le, abair, le páistí na bhfear sin.

An smaoineamh a rith liom féin maidin inné, an bhfuil daoine chomh neamh-mhothálach sin sa lá atá inniu ann, nach dtuigeann siad gur féidir leo daoine, agus ainmhithe, a ghoineadh lena ngníomhaíocht mhístaidéarach mhístuama? Nó, an é gur cuma leo?
.

An Dúchas ag Briseadh?

Tá bean ar m’aithne agus is mó a bá le hainmhithe ná le daoine. Is fearr léi comhluadar ainmhithe mar, dar léi, ‘They would never hurt you intentionally.’

Tá sí den bharúil, nuair a chuirim ceist faoi ainmhithe a ionsaíonn daoine, go poiblí nó ina mbaile féin, abair, nach ndéanfadh ainmhí a leithéid murach go bhfuil sé ina nádúr a áit sa saol a chosaint, nó, abair, go n-airíonn sé go bhfuil sé i gcontúirt, nó, b’fhéidir, gur caitheadh go dona leis an ainmhí sin uair éigin ina shaol, go raibh sé ‘ill-treated’ ar bhealach éigin, am éigin.

Is minic ‘his bark is worse than his bite’ cloiste agam uaithi, agus thabharfadh sí barróg d’ainmhí salach, nó fiú d’ainmhí crosta, cé go seachnódh sí an duine a bheadh, abair, sotalach, drochbhéasach, nó dímheasúil ina comhluadar.

Thar na blianta, casadh daoine orm leis na tréithe thuasluaite, iad ag caitheamh, go poiblí, agus go sotalach, drochbhéasach, dímheasúil lena gcomhghleacaithe os mo chomhair. Ní deirtear a dhath leo, ach bíonn ionadh orm, mar sin féin; ionadh fearacht an ionaidh a bhíonn orm nuair a deir úinéir madra liom, mar shampla, ‘he wouldn’t hurt you’, agus an madra sin tar éis lorg a fhiacla a fhágáil i mo chóta/craiceann, abair.

Meas tú, a léitheoir, an bhfuil iompar/drochiompar duine ar chomhchéim le drochiompar/iompar ainmhí? An é nach bhfuil i ndrochiompar an duine ach rud ‘unintentional’, an rud a eascraíonn as ‘ill-treatment’ de shaghas éigin a tharla dó ina shaol féin, b’fhéidir?

Nó, an é nach bhfuil ann ach go bhfuil sé i nádúr daoine áirithe an áit ar a bhfuil siad i gceannas a chosaint go sotalach, drochbhéasach, dímheasúil, in ainneoin thionchar a ndrochiompar ar an gcomhluadar?
.